Ismakogie De westerse bewegingsleer ontwikkeld door professor Anne Seidel uit Wenen

Advisering oefeningen voor verbetering van mijn houding

Werkstuk in het kader van de opleiding tot docent Ismakogie

Corry Westgeest (zie: www.ismakogieCW.nl)
Enschede, Holland april 2005

Advisering oefeningen voor verbetering van mijn houding

Dank aan alle docenten van de opleiding en leden van de Nederlandse Anne Seidel Ismakogievereniging voor alles wat ik geleerd heb.

Dank aan Elly Hoekstra, Ismakogiedocent in Enschede, die mij enthousiast heeft gemaakt voor de Ismakogie.

Dank aan allen die mij met raad en daad hebben bijgestaan.

Korte inhoud

Het werkstuk in het kader van de opleiding tot Ismakogiedocent richt zich op de praktijk. In het kader van de uitspraak: Verbeter de wereld en begin bij jezelf, heb ik gekozen voor een foto van mijzelf. Dit heb ik gedaan omdat mijn houding op de foto best charmant lijkt, maar volgens de theorie van de Ismakogie voor veel verbetering vatbaar is.

In de hoofdstukken een tot en met vijf stel ik mijzelf voor. Beschrijf ik hoe ik met de Ismakogie in contact ben gekomen en waarom ik heb gekozen voor Ismakogie. Wat ik zo indrukwekkend vind aan de Ismakogie en wat de betekenis van het logo is.

In de hoofdstukken vijf en zes wordt de praktijkopdracht beschreven.

In hoofdstuk vijf wordt beschreven wat er volgens de theorie van de Ismakogie fout is aan mijn houding en welke klachten deze houding ten gevolge kan hebben.

In hoofdstuk zes adviseer ik een aantal oefeningen ter verbetering van mijn houding. Bij de oefeningen geef ik ook aan hoe deze oefeningen te integreren zijn in de dagelijkse bewegingen. Dit integreren in de dagelijkse bewegingen sluit aan bij de doestelling van de Ismakogie om (blijvende) houdingsverbetering te bereiken en te behouden door juist de bewegingen in het dagelijks leven te verbeteren.

In hoofdstuk zeven wordt beschreven wat ik geleerd heb van het schrijven van dit werkstuk. Dit heeft vooral betrekking op de nauwkeurigheid van de instructie en de uitvoering. Deze leerervaring heb ik goed kunnen gebruiken bij het schrijven van mijn eerste folder, eerste persbericht en de lessen met mijn oefengroep.

Hoofdstuk 1

Kennismaking

1.1. Jeugdjaren

Op 4 januari 1946 ben ik geboren in Leidschendam, een dorp in de provincie Zuid Holland. Ik ben het tiende kind uit een gezin van twaalf kinderen; negen meisjes en drie jongens. Omdat wij op een boerderij woonden, hadden we alle ruimte om te spelen, meestal met veel vriendjes en vriendinnetjes.

Naar de kleuterschool ben ik niet geweest. Na de lagere school heb ik de MULO gevolgd.

In deze tijd heb ik een paar jaar pianoles gehad. Ik ben hiermee gestopt omdat er iemand in het dorp kwam die balletles ging geven. Deze eerste ballet'juf' heeft veel indruk op mij gemaakt. Zij bewoog zich heel mooi, ik zie haar zo weer voor mij.

1.2. Beroepsopleiding in de zorgsector

Mijn beroepskeuze was verpleegkundige. Om de opleiding te kunnen volgen vormingsklas gedaan. Na de opleiding ziekenverpleging A met kinderaantekening heb ik de kraamaantekening in Delft en de opleiding Maatschappelijke Gezondheidszorg in Den Haag gevolgd. Met dit diploma werd ik vervolgens toegelaten tot de opleiding maatschappelijk werk in Driebergen. Dit opleidingstraject heb ik afgesloten met de Voortgezette Opleiding richting management in Leusden.

1.3. Werkzaamheden

Voornoemde beroepsopleidingen waren part-time. Dit betekent dat je tegelijkertijd werkzaam bent. Na 27 jaar werken in deze sectoren ben ik hiermee gestopt.

1.4 Overige opleidingen

Na de beŽindiginging van mijn werkzamheden in de zorgsector ben ik, vanuit andere maatschappelijke activiteiten, de opleiding Public Relations en Journalistiek gaan volgen (NGPR-A). Door het toenemende gebruik van de computer kwam ik weer in de schoolbanken terecht. Eerst een algemene cursus en vervolgens de cursussen Illustrator en Quarkxpress. Opleidingen die ik als docent Ismakogie heel goed kan gebruiken bij de promotie.

1.5. Mijn ideeen over beweging

Vanuit de overtuiging dat inspanning goed is voor je lichaam en geest, heb ik altijd buiten mijn werk veel aan beweging gedaan. Naast veel lopen en fietsen heb ik tot voor enkele jaren ballet gedaan. In verband met een nekbeschadiging ben ik hier, op advies van een reumatoloog, mee gestopt omdat dit te belastend was. Vervolgens heb ik callanetic gedaan. Door toename van atrose en reumatische klachten kwam ik via het medische circuit bij fitness terecht. Dit bleek echter ook te belastend te zijn. Omdat bij Ismakogie de belasting in verhouding staat tot je mogellijkheden, sprak mij dit erg aan. Zie ook hoofdstuk 3.1. Hoewel het beoefenen van Ismakogie van jongsaf aan, aan te bevelen is, ben ik van mening dat Ismakogie vooral voor mensen met fysieke beperkingen en ouderen de beste bewegingsmethode is.

Hoofdstuk 2

Contact met Ismakogie en gevolgde lessen

2.1. Contact met Ismakogie

In het voorjaar van 2002 ontmoette ik Elly Hoekstra tijdens een bezoek aan een collega in een verpleeghuis. Meteen dacht ik: ≥Wat een leuke vrouw. Vlot, een actieve uitstraling en een mooie houding≤. Het gesprek ging al gauw over de Ismakogielessen die Elly geeft aan deze collega en haar andere lessen. Na het lezen van de schriftelijke informatie die ik van haar kreeg, was ik zo enthousiast dat ik in september begon met de basisopleiding en aansluitend met de vakopleiding.

2.2. Gevolgde lessen

Vanaf september 2002 neem ik deel aan de wekelijkse cursussen (20 weken per jaar) van Elly Hoekstra in Enschede.

In de zomer van 2002 heb ik deelgenomen aan een cursusweek van Lies Bloem in Frankrijk, 20 uur Ismakogieles.

Van september 2002 tot mei 2003 heb ik de basisopleiding van 'de Nederlandse Anne Seidel Ismakogie Vereniging' gevolgd en kreeg les van de volgende docenten. Vakdocenten:
Lies Bloem
Carine van Engelen
Joke Spa
Gastdocent: Henny Heuff

Van september 2003 tot juni 2005 volg ik de vakopleiding van 'de Nederlandse Anne Seidel Ismakogie Vereniging' met daarin een studieweek in Wenen en een aantal werkdagen. Ik heb les gehad vande volgende docenten.

Vakdocenten:
Lies Bloem
Carine van Engelen Riet Link Joke Spa
Docenten anatomie:
Martin Link Maryiet de Baar
Gastdocenten: Annie Esser Henny Heuff
Docenten studieweek:
Brigitte Pichler
Gerti Deimel
Christl Lass
Helga Hofmann
Ika Rau

Tijdens de studieweek in Wenen heb ik twee extra middaglessen gevolgd bij respectievelijk Herta Colar en Helga Parether.

Als aspirant lid van de vereniging heb ik diverse werkdagen bijgewoond.

Hoofstuk 3

Waarom Ismakogie?

3.1. Waarom is Ismakogie zo indrukwekkend?

Bij de ontmoeting van Elly Hoekstra bij een collega in een verpleeghuis, zie hoofdstuk 2, was ik snel gecharmeerd van Ismakogie. Haar uiteenzetting maakte een heel logische indruk. Ismakogie noemde zij zacht, vriendelijk en voor iedereen zonder veel belasting te doen. Dit laatste sprak mij vooral aan, omdat ik inmiddels toenemende pijnklachten had door een nekbeschadiging, artrose en reuma. De therapieŽn die ik ondergaan c.q. gedaan had, waren weinig succesvol. Het uitgangspunt was doorgaans: Flink trainen, met alle gevolgen vandien. En bij degenen die hier niet aan mee willen of kunnen doen vanwege pijnklachten 'zit het tussen de oren'. De Ismakogie lessen in het eerste jaar waren een grote openbaring. Ik vond het wonderbaarlijk wat men kan bereiken met de juiste houding en de afwisseling van meer en minder spierspanning. Langzamerhand krijg je een indruk van - de samenhang en het spel van de spieren - en voel je je houding veranderen. Tot op de dag van vandaag vind ik dit een fascinerend proces, wat je stimuleert om steeds meer te weten en te ervaren.

3.2. Wat vind ik belangrijke aspecten van Ismakogie?

Ismakogie verwondert iedere dag........

Hoofdstuk 4

Verklaring van het Ismakogie-logo

4.1. Algemeen

Het Ismakogielogo symboliseert de beweging die ontstaat door de wisselende spanningstoestanden in het lichaam. Deze beweging is het fundamentele onderdeel van de Ismakogie. Deze bewegingen verlopen in golven en zijn een natuurlijke massage voor het lichaam. Met ellipsen en een cirkel worden de verschillende spannin- gen weergegeven. Het lichaam ligt in het midden van deze ellipsen en cirkel. De inhoud is een constant gegeven, maar varieert van plaats afhankelijk van de spierspanning, zie tekening A, het Ismakogie logo


A. Ismakogie logo

4.2. Betekenis ellipsen en cirkel

De middelste, verticale ellips geeft het lichaam weer in maximale strekking ofwel de lengtespanning. In deze lengte of strekspanning is het lichaam het slankst.

Als we de spierspanning terug laten vloeien komen wij in de rustspanning ofwel de cirkel. Het lichaam is in rust en via de ademhaling ontstaat een minimale, golvende en harmonische afwisseling tussen strekken en buigen, het zogenaamde wiegen. Wordt deze beweging iets groter dan is het lichaam alert, startklaar om een beweging uit te voeren ofwel einsatzbereit.

Het spreekwoord: 'De boog kan niet altijd gespennen staan', zegt al dat de spieren zich ook zullen moeten ontspannen. Dit gebeurt mede onder invloed van de zwaartekracht en brengt ons lichaam in de horizontale ellips of wel de breedtespanning.

4.3 De Golfbewegingen

Door spanningswisselingen tussen de lengte- rust- en breedtespanning onstaan de golfbewegingen. In de rustspanning vinden hele kleine ritmische golfbewegingen plaats, zie 4.2. Deze zijn van binnen te voelen, maar van buiten nauwelijks waar te nemen.

4.4. Langzaam bewegen

Om de beweging ofwel het verschil in spanning optimaal effect te laten hebben, spierversteviging, dient deze heel langzaam uitgevoerd te worden. Het langzaam terug laten vloeien van de spanning verdient extra aandacht, omdat dit een intensief proces is waar de spieren (doorgaans) niet aan gewend zijn. De bewustwording van: 'Wat gebeurt waar, en waar gebeurt wat in je lichaam', is een belangrijk onderdeel van het leerproces. In het duits kent men voor deze leermethode een mooi spreekwoord.

Wer langsam studiert, kommst schnellst aan Seele.....

Hoofdstuk 5

Praktijkonderdeel

5.1. De praktijk opdracht: mijn houding

Voor het praktijkonderdeel heb ik gekozen voor de foto-opdracht. Vanuit de gedachte: 'Verbeter de wereld en begin bij jezelf', heb ik gekozen voor een foto van mijzelf van augustus 2003. Bij de beschrijving wordt uitgegaan van de anatomische houding, de arm met het horloge is dus links.

5.2. De beschrijving van de houdingsproblemen

5.3. Welke lichamelijke klachten kunnen hierdoor ontstaan?

De beschreven houdingsprobleempunten, zie 5.2. hebben allemaal met elkaar te maken.

Hoofdstuk 6

Een aantal oefeningen ter verbetering van de houding

Vanuit de beschreven problemen wil ik drie oefeningen beschrijven om de houdiing te verbeteren. Bij iedere oefening wordt aangegeven waarom ik deze oefening adviseer. Ook geef ik advies hoe de oefening te integreren in de dagelijkse bewegingen, hetgeen de uiteindelijke bedoeling van de Ismakogie is.

6.1. Bodemcontact versterken en lengtestrekking maken

Ik adviseer deze oefening, omdat de lengtestrekking een oefening is die invloed heeft op alle beschreven problemen. En omdat er met hulp van de handen een totale beweging van gemaakt kan worden. De oefening wordt beschreven vanuit een staande positie. In het kort wordt aangegeven hoe deze oefenigen ook zittend gedaan kunnen worden.

6.1.1. Voorbereiding: Ga in de Ismakogische basishouding staan

De voeten

Bij Ismakogie ligt de basis in de voeten. We noemen dit het bodemcontact. Het gewicht is op beide voeten gelijk verdeeld. De voeten staan met de hielen dichter bij elkaar dan de voorvoeten. Het gewicht is gelijk verdeeld over de voeten en per voet weer gelijk verdeeld over de drie voet- steunpunten, zie tekening B.


B. xxxx

De knieen

Zet de knieen niet op slot en buig ze niet teveel. Wat wiebelen met de knieen levert de beste stand op.

Het bekken

Breng de stand van het bekken in de juiste positie door de oefening 'de broekrits sluiten'. Als de liesplooien glad zijn, staat het bekken in de juiste stand.

Schouders en armen

Houd de schouders zoveel mogelijk horizontaal recht en laag. Laat de armen naast het lichaam naar beneden hangen. Om te controleren of de schouders in de juiste positie staan, strijken we met de middelvinger over de schouder en laten de armen recht naar beneden zakken. Als de middelvinger ter hoogte van de broeknaad, los van het lichaam, hangt, is het goed.

Het hoofd

Zorg voor een rechte stand van het hoofd en een lange nek; draag het hoofd.

2 Rechte hoeken

Zorg dat de hoeken tussen voeten en onderbenen, tussen hals en onderkaak recht ofwel negentig graden zijn.

De gewrichten

Zorg dat de gewrichten van enkels, knieen, zitbeenknobbels, schouders verticaal boven elkaar staan. De oren dienen verticaal boven de schouders te staan.

6.1.2. De oefening: Bodemcontact versterken en lengtestrekking maken

Versterk het bodemcontact door de voetsteunpunten zacht de grond in te veren. Veer teglijkertijd de kruin in de richting van het plafond. Bij de juiste houding strekt het lichaam zich optimaal, dit is de zogenaamde lengtestrekking, zie tekening C. Laat de spanning heel langzaam terug vloeien tot in de rustspanning. Om de rustspanning goed te voelen, draaien we even van links naar rechts om de as van het lichaam.


C. xxxx

Opmerking 1

De lengtestrekking kan geintensiveerd worden tot een totaal beweging door de handen in te zetten. Geef de handen de leiding over de beweging door met de handsteunpunten of de middel- vinger de handen naar beneden te laten veren.

Opmerking 2

Ook zittend zijn de oefeningen versterking van het bodemcontact en de lengtestrekking heel goed uit te voeren. Het bodemcontact zijn dan de voeten en de zitbeenknobbels. We zitten met de zitbeenknobbels op het voorste deel van de stoel. We dienen loodrecht op de zitknobbels te zitten. Met wiegen, zachtjes van voor naar achteren bewegen, is dit te controleren. Bij deze houding staan de voeten op dezelfde manier als bij het staan.

6.1.3. De oefeningen bodemcontactversterken en lengtestrekking in de dagelijkse bewegingen integreren

Door de dag heen staan of zitten we heel wat tijd te wachten. Juist dan is het goed om er aan te denken om regelmatig het bodemcontact te versterken. Voetsteunpunten in de grond veren. Hierbij kunnen we b.v. ook het veren van de steunpunten afwisselen en b.v. ook 8tjes draaien, hetgeen bovendien goed is tegen flauwvallen.

6.2. Heupen horizontaal houden

Ik adviseer deze oefening omdat een horizontaal staand bekken de juiste houding is.

6.2.1. Voorbereiding

Ga in de Ismakogische basishouding staan, zie 6.1.1.

6.2.2. De oefening heupen horizontaal houden

Verplaats het gewicht naar een been. Verstevig dit been, het zogenaamde standbeen, door de spierspanning te verhogen door de voet in de grond te veren. Door het maken van een standbeen treedt de hefboomfunctie in werking. Dit wil zeggen dat het andere been ofwel het speelbeen vanzelf omhoog gaat. Door de heupen ofwel het bekken horizontaal te houden is dit een oefening voor de tensor faciae latae, de spieren die voor de rechte stand van de heupen het belangrijkste zijn.

Wissel van been.

6.2.3. De oefening heupen horizontaal houden in de dagelijkse bewegingen integreren

Bij staan opletten dat het gewicht verdeeld is over twee voeten met voldoende bodem- contact, waardoor de heupen horizontaal blijven staan. Het gewicht van het ene naar het andere been verplaatsen. Het zogenaamde speelbeen komt, om niet op te vallen, nauwlijks van de grond.

6.3. Oefening schouderbladen naar achteren veren

Ik adviseer deze ofening om de schouders de juiste positie in te laten nemen. De oefening wordt vanuit een zittende positie beschreven.

6.3.1. Voorbereiding

Ga in de Ismakogische basishouding zitten.

Op zitbeenknobbels, op voorste deel van de stoel

Ga loodrecht op de zitbeenknobbels zitten op het voorste deel van de stoel, om de spierketting in werking te kunnen zetten en de benen vrij te kunnen bewegen, zie ook 6.1.2. opmerking 2.

4 Rechte hoeken

Door te zitten met 4 rechte hoeken bij: voet en onderbeen, onderbeen en bovenbeen, boven been en heupen, hals en onderkaak, wordt vookomen dat er blokkades ontstaan in het functioneren van de spierketting. De juiste zithoogte is hierbij van belang.

Voeten, schouders, hoofd en gewrichten zie 6.1.1

6.3.2. De oefening schouders naar de wervelkolom veren

Houd de armen opzij van het lichaam. Veer de schouderbladen naar de wervelkolom. Let op dat er geen holle rug ontstaat. De rug wordt smal, van voren worden we breed doordat de schouders naar achteren gaan. Dit komt overeen met het basisuitgangspunt van de Ismakogie: voor breed, achter smal. De handen draaien iets naar buiten.

Opmerking 1

Bij de oefening kunnen ook de handen ingezet worden, waardoor de oefening intensiever wordt. Houd de handen met de handrug voor de borst ter hoogte van de schouderbladen en veer met de handen denkbeeldig de schouderbladen naar de wervelkolmom.

Opmerking 2

Wanneer we de oefening nog meer willen intensiveren kunnen we de onderste puntjes van de schouderbladen naar beneden veren. De handen houden we weer voor de borst ter hoogte van de schouderbladen. Zij 'trekken' aan denkbeeldige touwtjes de schouderbladen omlaag.

6.3.3. De oefening schouders naar de wervelkolom veren in de dagelijkse bewegingen integreren

Tijdens het zitten kunnen we dezelfde beweging maken door heel licht met de handen net onder het sleutelbeen van links naar rechts over de schouderkop te 'strijken', alsof er even iets gladgestrekken moet worden.

Hoofdstuk 7

Slotbeschouwing

Omdat het onderwerp van dit werkstuk betrekking heeft op de verbetering van mijn houding heb ik de oefeningen die ik wilde adviseren meteen uit kunnen proberen. Een kleine selectie uit de vele oefeneningen die de Ismakogie heeft, was niet zo eenvoudig. Hierbij speelde vooral ook een rol dat slechts een subtiele verandering in de uitvoering van een oefening, weer een totaal ander effect op kan leveren.

Omdat veel problemen in mijn houding met elkaar te maken hebben, heb ik uiteindelijk gekozen voor oefeningen waar meerdere problemen mee opgelost worden. Bij dit streven is mij voor de zoveelste keer opgevallen dat wanneer je al wat langer bezig bent met Ismakogie, er al heel snel sprake kan zijn van een totaal oefening. Een ander belangrijk punt bij de keuze van oefeningen was de integratie van de oefening in de dagelijkse beweging, omdat ik juist dit zo mooi vind aan de Ismakogie.

Naast het belang van het uitproberen voor de keuze van de oefeningen was het uitproberen van oefeningen ook een goede basis voor de beschrijving van de oefeningen. Van de beschrijving heb ik geleerd dat nauwkeurigheid erg belangrijk is. Dit heeft mij weer goed geholpen bij het opzetten van mijn eerste folder, eerste persbericht en de lessen met mijn oefengroep.

Hoofdstuk 8

Referenties / Literatuur