Het gruwelsprookje van de genocide in China

Jan Willem Nienhuys

Sinds 1900 is er een aantal gruwelsprookjes in omloop gebracht die in kwaadaardigheid de vroegere heksenjachten naar de kroon steken. Heksen hadden een verbond met de duivel gesloten, met wie ze ook seks hadden. Dat was zo erg dat alle twijfel aan het bestaan van heksen taboe was, beschuldigingen zeer ernstig werden opgevat en alle middelen geoorloofd waren om bekentenissen af te dwingen.

Het eerste gruwelsprookje van de twintigste eeuw was Protocollen van de wijzen van Zion (ca. 1903, eerste vertaling 1917). Een beruchte vervalser (Ratsjkovsky) van de tsaristische geheime dienst en een fel antisemitische Russische geestelijke (Nilus) waren de voornaamste schakels in ontstaan en verspreiding. Het zou een verslag zijn van een geheime vergadering van joodse leiders over hun plan om de wereldmacht te grijpen en te houden. Het document werd in in 1921 ontmaskerd als een vervalsing. Niettemin nam Hitler het serieus. Daarmee werden de vervalsers medeplichtig aan de Holocaust.

In de jaren 1970 en 1980 deed een totaal nieuw sprookje de ronde in de VS. Ufo's zouden op grote schaal mensen ontvoeren en onderzoeken, waarbij de buitenaardsen grote belangstelling hadden voor menselijke geslachtsorganen. Er waren ook behoorlijk wat slachtoffers die zich dit al dan niet onder hypnose herinnerden. Het moest wel waar zijn, want de griezelverhalen stemden behoorlijk overeen. Op het hoogtepunt van de gekte kwamen 'wetenschappelijke' onderzoekers tot de statistische ontdekking dat er wel 3,5 miljoen abductees in de VS waren.

Aanzienlijk kwaadaardiger was de epidemie van hervonden herinneringen, vanaf eind jaren 1980. Psychotherapeuten haalden met suggestieve methoden bij grote aantallen vrouwen en kinderen herinneringen aan satanisch ritueel misbruik boven water. Deze herinneringen waren zo erg ('zoiets verzin je toch niet') dat het wel leek of het geen pas gaf ze niet te geloven. Talloze families werden erdoor verscheurd en ook heel wat mensen belandden in het gevang. Ook Nederland kreeg een klap van deze molen, trefwoorden Oude Pekela en Jolanda uit Epe.

Het laatste gruwelsprookje dateert van ongeveer 2018. Het is het verhaal dat China bezig is de Oeigoeren van Xinjiang uit te roeien. (1)

Zenz

De aanstichter van deze onzin is de Duitser Adrian Zenz. Opgeleid als antropoloog, doceerde hij aan een Duits-Amerikaanse theologische hogeschool en schreef Worthy to Escape: Why All Believers Will Not Be Raptured Before the Tribulation (2012). Hij legt uit dat de Eindtijd zoals door Jezus aangekondigd eraan zit te komen, maar dat alleen heel brave christenen van tevoren al in de hemel worden opgenomen, de zogeheten rapture, een moderne interpretatie van 1 Thess. 4:17. Kortom, een reli-gek. Sinds 2018 is hij in dienst van de Victims of Communism Memorial Foundation in de VS. Dat is een extreemrechtse organisatie die alle oorlogsdoden van de Sovjet-Unie ook toerekent aan het communisme en op die manier de Holocaust bagatelliseert. Voor deze club schreef hij enkele rapporten over Xinjiang, een oord waar hij in 2007 als toerist was geweest. Hij had zijn conclusies deels gebaseerd op nauwkeurige analyses van publiek beschikbare Chinese overheidsdocumenten.

Xinjiang

Ik zal aan de hand van twee voorbeelden uitleggen waarom de rapporten van Zenz onzin zijn, maar eerst iets over Xinjiang (uitspraak: Sjin-dzjang). Deze provincie, sinds 1955 'autonoom Oeigoers gebied', is ongeveer even groot als Duitsland, de Benelux, Frankrijk, Zwitserland Spanje en Portugal bij elkaar en grenst aan acht landen. Het omvat enorme woestijnen. Er wonen 11 mln. Han-Chinezen, 12 mln. Oeigoeren, en 3 mln. andere minderheden, voornamelijk Kazakken en Hui, enkele honderdduizenden Kirgiezen en Mongolen en nog tientallen kleinere groepen. Het is tegenwoordig een geliefkoosd vakantieoord. In 2019 bezochten 213 miljoen toeristen Xinjiang. Het is een belangrijk gebied voor China, want de handelsroute over land, de zogeheten Zijderoute, liep erdoorheen en ook in de 21ste-eeuwse versie van de Zijderoute, het Belt and Road Initiative, is Xinjiang een belangrijke schakel.

In Xinjiang was ook de terreurorganisatie ETIM actief die in de loop der jaren wel 1000 slachtoffers heeft gemaakt. Deze club zou onafhankelijkheid van 'East Turkestan' nastreven, maar de rekrutering liep langs geloofslijnen. Niet-moslims waren onreine heidenen, en een man die in de jihad zou sterven zou in het paradijs 72 vrouwen krijgen. Het laat zich raden wat de ETIM van plan was met het onreine volk als ze ooit de macht zouden krijgen.

De overheid in Xinjiang heeft tal van terroristen gearresteerd. Ook is de veiligheid in Xinjiang drastisch opgevoerd. Je kunt geen hamburger meer kopen of je moet je identiteitskaart elektronisch laten controleren. Vervelend, maar men is erg blij dat er al vier jaar geen aanslagen meer zijn geweest.

Een onderdeel van de terroristenbestrijding vormden de vocational education and training centres (VETC's), die eind 2019 alweer opgeheven zijn. Deze kostscholen vertoonden gelijkenis met Britse en Franse deradicaliseringsinstituten. Het doel was de studenten betere kansen op de arbeidsmarkt te geven. De Wereldbank heeft enkele van deze instellingen gesubsidieerd en heeft geen onregelmatigheden geconstateerd.

Het sprookje

Het gruwelsprookje van Zenz is zoals gezegd gebaseerd op publieke Chinese overheidsdocumenten. Zenz leidde af dat de overheid in Xinjiang op grote schaal vrouwen dwong tot geboortebeperking. Zijn 'bewijzen' berustten op rare statistiek. Zijn meest curieuze vergissing is dat hij het jaarlijkse netto aantal geplaatste spiraaltjes per 100.000 personen, ca. 1000, vermeldde als aantal per persoon. Het miljoen Oeigoeren in concentratiekampen leidde hij af uit een verslag met gegevens over acht anonieme Oeigoerse dorpelingen (vluchtelingen?) die samen dachten dat tien procent van hun dorpsgenoten in zo'n VETC vast zat, tezamen met een lijst getallen die door een rabiaat anti-Chinese Oeigoerse banneling in Turkije op de tv werd voorgelezen. Beweringen over dwangarbeid in Xinjiang komen eveneens van Zenz. Dan was er nog de latere analyse van de Australische think tank ASPI. Die had op satellietfoto's een groot aantal concentratiekampen gevonden: complexen met een muur omheen. Op Baidu Maps had men kunnen zien dat het scholen, verpleeghuizen, logistieke bedrijven enzovoorts en zelfs een luxe appartementencomplex waren.

Getuigenissen

Een belangrijk onderdeel van het gruwelsprookje zijn getuigenissen van voornamelijk vrouwen. Die zeggen dat ze op de meest verschrikkelijke manier zijn behandeld - gemarteld, verkracht, onder dwang gesteriliseerd enzovoorts. Het is allemaal zo erg dat het oordeel 'allemaal leugens' erg wreed lijkt. Maar velen zijn op leugens betrapt, ze waren bijvoorbeeld nooit in een VETC. Misschien maakte Mihrigul Tursun het wel het bontst. Die beweerde dat haar broer Ikber Tursun was doodgemarteld in een VETC. Ikber verscheen op de tv om te zeggen dat zijn zus niet zo moest liegen. Op www.moonofalabama.org staat uitgelegd hoe Tursunay Ziawudun en Sayragul Sautbay hun verhaal gruwelijker maakten nadat ze in contact waren gekomen met door de Amerikaanse overheid gefinancierde Oeigoerse actiegroepen.

We weten natuurlijk niet in elk afzonderlijk geval waarom deze mensen liegen. Mogelijk krijg je met een dergelijk verhaal makkelijker een verblijfsvergunning in de VS. Er is echter een duisterder en even plausibele reden. Jonge islamitische mannen worden ervan overtuigd zich op te offeren voor de goede zaak. Wat zou er dan voor vrouwen tegen zijn de ongelovigen voor te liegen om zo de publieke opinie in te nemen tegen China? Onderdeel van de leugenfabiek is ook het in omloop brengen van nepfoto's. Liegen in het belang van religie is een universeel verschijnsel. Gezamenlijk zijn al die gruwelverhalen zo erg dat eraan twijfelen ongepast lijkt. Als politiek strijdmiddel zijn ze veel effectiever dan het stuk hakken van een handvol Han-Chinezen in Xinjiang.

De journalist Maxime Vivas heeft in zijn boekje Ouighours: pour en finir avec les fake news (2020) opgemerkt dat de belastering van China inzake Tibet en Xinjiang gespeeld wordt op een piano met vier toetsen: sterilisatie, genocide, vernietiging van cultuur en van religie. Over de religie wil ik alleen maar opmerken dat er in Xinjiang ongeveer een moskee per 500 moslims is, dus voorlopig hebben ze er genoeg. Veel moskeeën zijn in slechte bouwkundige staat, dus er wordt nogal wat aan afbraak en nieuwbouw gedaan. De verhalen van Zenz werden gretig door de Trump-regering opgepikt. Niet dat die zich bekommerde om het lot van moslims in een ver land, maar omdat alles wat zou kunnen bijdragen tot instabiliteit van Xinjiang de plannen van China met het Belt and Road Initiative zou dwarsbomen. Daar is men tamelijk open over. De regering van Biden gaat hierin trouwens mee, mogelijk een cynische manier om de trumpisten niet tegen de haren te strijken.

Racisme

Waarom worden zulke verhalen zo grif geloofd? Het is niet alleen het mechanisme 'Zo erg, dat moet wel waar zijn'. Het gemak waarmee deze verhalen geloofd worden lijkt me ingegeven door onversneden anti-Chinees racisme. De Chinese overheid getroost zich enorme inspanningen om de levensstandaarden te verbeteren en doet ook veel moeite om misschien honderd doden per jaar door aanslagen tot nul terug te brengen. Die zou zomaar besloten hebben tien miljoen burgers uit te roeien? Absurd! Men moet daarbij bedenken dat als er een ding is wat veel Han-Chinezen steekt, dan is het juist dat de overheid wel erg ver gaat met positieve discriminatie van alle 55 minderheden. Bij schoolexamens krijgen die bijvoorbeeld een paar punten meer, en ze mogen ook meer kinderen krijgen.

Het moet de Chinese overheid te moede zijn zoals Multatuli's Lothario: 'Rechter, ik heb Barbertje niet vermoord. Ik heb haar gevoed en gekleed en verzorgd. Er zijn getuigen die verklaren zullen dat ik een goed mens ben en geen moordenaar.' Maar het westerse publiek oordeelt: 'Man, ge moet hangen. Ge verzwaart uw misdaad door eigenwaan. Het past niet aan iemand die… van iets beschuldigd is, zich voor een goed mens te houden.' Alles wat men in China aanvoert ter verdediging, wordt als extra leugens van die perfide Chinezen beschouwd. Sinds 2018 zijn er wel 1460 diplomaten en journalisten en andere buitenlanders uit meer dan 100 verschillende landen wezen kijken in Xinjiang. En natuurlijk honderden miljoenen toeristen uit eigen land. Speciaal moslimlanden zijn vol lof over de vooruitgang in Xinjiang. Alleen de VS en hun vazallen zoals Nederland hebben geweigerd te gaan kijken en volgen blindelings een doorgedraaide evangelist.

De Engelstalige Amnesty-pagina over Xinjiang druipt van genoemd racisme, en zelfs De Vrijdenker is er niet vrij van. Een recent artikel nota bene van iemand die zich beklaagd heeft dat een QAnon-gekkie hem voor een satanistische Illuminaat hield, valt met deur in huis met de laster over de genocide van de Oeigoeren. Hij vervolgt met onjuiste informatie over Xinjiang en de bevolking en daarna nog meer onzin. De redactie heeft er als illustratie nog een racistische cartoon bij gezet van een barse spleetoog met een koelihoed op die 'Wir haben es nicht gewusst' zegt. Alleen, de Chinese tekst bestaat uit een flard van een van de beroemdste Chinese gedichten, geschreven omstreeks 750, en uitgeknipt uit de Wikipediapagina over de dichter. De cartoonist maakt duidelijk dat hij de Chinezen en hun cultuur veracht zonder er ook maar iets van te weten. Bah.

Noot.
1. Veel materiaal over dit onderwerp is te vinden via https://www.qiaocollective.com/en/education/xinjiang

Verschenen in: De Vrijdenker, jaargang 52, nr. 08, oktober 2021