Een groot aantal ongeformateerde sheets van Onderwijskundige Technologie I, module 3.

Ontwerpen


Het

ontwerpen

binnen de

instrumentatie-

technologie

Een inleiding

in

ontwerpmodellen


Rik Min


OKT1, 3



Inhoud

Wetenschapsgebied

Soorten producten

Ontwerpen vs. wetenschap

Methoden en technieken

Methodologie

Ontwerp-filosofie

Ontwerp-richtlijnen

Variaties op het OKT-model

  • het aangepaste OKT-model
  • rapid prototyping
  • het W.J. Zwart-model
  • het WYBER-model
  • het KOPIE model
  • het NGI model

    On-line ontwerpen

    Nieuwe ontwikkelingen




    ISM Staff

    Prof. dr. Jef Moonen

    Prof. dr. Betty Collis

    specialists:

    Dr. Italo de Diana

    Dr. Piet Kommers

    Dr. ir. Rik Min

    Dr. ir. Pløn Verhagen





    SOORTEN VAKKEN


    'Methoden en technieken'-vakken

  • ISM1
  • Multimedia programmeren
  • ...


    'Methodologie'-vakken

  • OKT
  • ISM2
  • ...




    SOORTEN PRODUCTEN

  • traditionele instructie middelen

    (zoals colleges, docenten, etc.)

  • traditionele leermiddelen;
    (zoals boeken, practica, rollenspelen, etc.)

  • audiovisuele instructiemiddelen
    (zoals films, band-dia series, video, etc.)
  • interactieve instructiemiddelen
    (zoals publiekssoftware, WWW, informatiezuilen, etc.)

  • interactieve leermiddelen;
    (zoals ontdek-omgevingen; micro-werelden en computersimulaties)



    INFORMATIE- EN COMMUNICATIE-TECHNOLOGIE

  • informatietechnologie (IT)

    - software

    - hardware

    - software engineering

    - etc.

  • informatie- en communicatietechnologie (ICT)

    - software

    - hardware

    - software engineering

    - communicatiemiddelen,

    zoals e-mail, WWW, push-technieken ('Point- cast'),videoconferencing, etc...




    Ontwerpen Definities

  • Ontwerpen is een iteratief redeneerproces waarbij zoveel mogelijk gebruik gemaakt wordt van wetenschappelijk onderbouwde en (empirisch onderzochte en beproefde) kennis uit andere disciplines.
  • Ontwerpen is het uitdenken en vastleggen van functies en eigenschappen in plannen die voor het maken nodig zijn.
  • Ontwerpen is een iteratief redeneerproces van functie naar vorm waarbij gebruikt wordt gemaakt van wetenschappelijk onderbouwde en zo mogelijk beproefde kennis uit de voor het produkt relevante disciplines.
  • Ontwerpen is een methodologie of strategie voor het oplossen van maak-problemen.



    Fenomenen Wetenschapsgebied (logos, -logie)


    technieken technolgie

    methoden methodologie


    Voorbeelden:

    processen sociologie

    gedragingen psychologie

    pillen farmacologie

    politiek politicologie

    planten/dieren biologie

    criminaliteit criminologie

    etc.. etc...








    BENADERINGSWIJZEN / INVALSHOEKEN

  • a. Top-down benadering

    - vanuit een overall-ontwerp

    - weinig creativiteit in afwerking

    (komt veel voor bij 'methodisch uitontwikkelde producten' zoals bijvoorbeeld een stuk courseware, een Teleac-cursus, etc.)

  • b. Bottom-up benadering.

    - steeds onderzoek naar nieuwe methoden en technieken

    - details horen tot het probleemgebied

    (vooral in de wetenschap; vooral bij het maken van wetenschappelijke prototypes)

  • c. De specialisatiebenadering.

    - accent op de vormgeving van zowel het geheel als de delen

    - iedere specialist zijn eigen specialisme en eigen invulling

    (voorbeeld filmindustrie)




    METHODEN EN TECHNIEKEN

    Technieken zijn (in dit verband) bepaalde mogelijkheden, opties of nieuwigheden, die in bepaalde gereedschappen zitten, of met bepaalde gereedschappen kunnen worden uitgevoerd.

    (Bijvoorbeeld 'cutten' en 'pasten')

    Methoden zijn (in dit verband) (in het team vast te leggen) realisatie-wijzen die te maken hebben met het realiseren van een (totaal-)produkt, hier meestal een ontwerp-methode of een 'plan van aanpak'.

    (Bijvoorbeeld het kiezen van het juiste auteursysteem of de juiste hogere programmeertaal; gebaseerd op de juiste argumenten; onder de gegeven condities.)



    METHODOLOGIE

    Methodologie is (in dit verband) het totaal aan kennis en inzicht van methoden die bij het ontwerpen worden of kunnen worden toegepast.

    Methodologie is (in dit verband) een hogere orde werkwijze. (In de zin van: welke aanpak? Welke ontwerp-methoden gaat men gebruiken, gegeven een bepaalde methode, bepaalde regels, bepaalde theorieën, bepaalde procedures, bepaalde richtlijnen, bepaalde 'kookboeken', etc.? Zie bijvoorbeeld het OKT-model of het W.J. Zwart-model.

    Methodologie is (in dit verband) de 'leer (of de wetenschap) der methoden'.



    ONTWERP-FILOSOFIE

    De ontwerp-methodologie beoogt wetenschappelijk verantwoorde gereedschappen, technieken en methoden aan te dragen waarmee ontwerpers het ontwerp en het ontwerp-proces effectief en efficiënt kunnen maken en sturen.

    Ontwerpen op zich zelf is dan wel geen wetenschap; de methodologie (in dit verband) is dat wel.



    Een ontwerp-filosofie is een bepaalde aanpak die door jarenlange ervaring bij een bepaald type ontwerp en product is opgedaan.





    VARIATIES OP HET OKT-MODEL

    * het aangepaste OKT-model

    * het rapid prototyping model

    * het W.J. Zwart-model

    * het WYBER-model

    * het NGI model







    Modellen uit de informatica

    (het NGI-model)

    * Vooronderzoek

    ('preliminary investigation')

    * Definitiestudie

    ('definition study')

    * Funktioneel ontwerp

    ('prelininary design')

    * Technisch ontwerp

    ('detail design')

    * Programmeren en het toekennen

    van taken aan personen

    * Testen

    * Conversie en invoering

    ('data conversion' en 'system

    implementation')

    * Systeemgebruik en

    systeembeheer

    ('operations' en 'maintenance')



    Fasen: Instrumenten:

    Voorstudie-fase:

    Verstoringenmethode;

    Selectiemethodiek;

    Uitbestedingsstrategie.

    Analyse-fase:

    Analysemethodiek voor

    bepaling informatievraag,

    inclusief kwaliteitseisen,

    selectiemethodiek en

    standaardprogrammatuurstrategie.

    Ontwerp-fase:

    Selectiemethodiek voor geeigende

    werkwijze in geval van

    maatwerkprogrammatuurstrategie

    met als alternatieven:

    - gestructureerde werkwijze

    (watervalmethodiek);

    - incrementele werkwijze

    (bezinning na iedere stap);

    - prototyping werkwijze.

    Bouw-fase:

    Selectie van geëigende combinatie

    van beschikbare technische, sociale

    en bestuurlijke fasemethodieken.

    Implementatie-fase:

    Selectie van geëigend

    implementatiepad op basis van

    beschikbare kennis en ervaring.




    ON-LINE ONTWERPEN

    (met behulp van een computer

    of een computertool)


    Kenmerken:


    * gewoon beginnen

    - meestal alleen voorstudie

    - meestal geen overall ontwerp

    * met behulp van tools, zoals

    - editors

    - CAD/CAM systemen

    - auteur-systemen

    * onderdelen worden ook op

    deze manier gemaakt



    HET VERSCHIL TUSSEN ONTWERPEN EN ONTWIKKELEN

    Ontwerpen:

    * maken van overall concept

    * maken van overall schema

    * maken van stroomschema

    * bespreken

    Ontwikkelen:

    * kiezen van de tools

    * kiezen van programmeersysteem

    of -taal

    * vormgeving van de delen

    * vormgeving van het geheel

    * programmeren, compileren linken, etc.

    * testen, etc.



    KARAKTERISTIEKE ERVARINGEN

    EN CONCLUSIES:



    W.J. Zwart-model

    * stack

    WYBER-model

    * tweedeling

    KOPIE model

    * keuze van tools of methode

    NGI model

    * zeer algemeen

    * elk bedrijf heeft eigen

    model of visie




    Einde

    Meer is er voorlopig niet op deze page over OKT1, module 3. Sorry.