Open brief van Nieuwe Communistische Partij Ė NCPN afdeling Twente

Aan:
B&W Enschede,
Gemeenteraadsleden Enschede,
Politieke partijen Enschede,
FNV Lokaal Enschede en
diverse media.
Cc: Sociaal Hart Enschede

Betreft: misstanden in uitvoering bijstand een huishoudelijk zorg Wmo

Enschede, 8 juli 2020

Pak problemen rond de uitvoering van de bijstand en de WMO echt aan.

Voor jullie is het zomerreces maar toch willen wij jullie het een en ander voorleggen n.a.v. de BNN/VARA uitzending Opstandelingen van 25 juni jl, want bijstand kan niet op vakantie.

De media besteedt veel aandacht aan perikelen rond het beleid en de uitvoering van de bijstand en de huishoudelijke zorg van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo). In de uitzending van BNN/VARA op 25 juni stelde Rene Beunders van Sociaal Hart Enschede dat er heel wat problemen in de uitvoering zijn, in 5 jaar tijd hielp Sociaal Hart 500 bijstandscliŽnten en vele WMO aanvragers.

Wethouder Kampman wilde na herhaalde verzoeken niet meewerken aan het programma maar reageerde er wel op in de Tubantia van 27 juni. Hij noemt het programma: ďHet bekende verhaal en: pissen op EnschedeĒ. Tevens haalt hij een onderzoek aan van het buro PIP Advice dat 2 dagen voor de uitzending ineens gepubliceerd werd. Volgens dit onderzoek is het tevredenheidpercentage van cliŽnten met een gemiddelde van 6,8 hoger dan twee jaar geleden. Hij is er heel tevreden mee en looft de medewerkers die zijn beleid zo correct uitvoeren.

Een beetje puzzelen met de uitslagen van het onderzoek leert dat van de 5000 gevraagde bijstandscliŽnten er slechts 792 meegedaan hebben, de WMO was niet in het onderzoek betrokken. Onderzoeksbureau Pip Advice noemt de respons van 14% een goede weergave van de werkelijkheid. Helaas vergeten zij dat er 5600 bijstandscliŽnten zijn, waarvan de grootste meerderheid dus zwijgt. Ook de kritische kanttekeningen bij het onderzoek en het verzoek in de gemeenteraad van Margriet Visser van Enschede Anders voor gedegen onderzoek werd van tafel geveegd.

In de uitzending kwamen problemen met de huishoudelijke zorg Wmo zijdelings in beeld. Het was jammer dat niet het hele verloop van de problemen rond de wachttijden over de keukentafelgesprekken, over de vermindering van hulpuren zonder keukentafelgesprekken geschetst werd. Jurist Kevin Wevers die samen met Sociaal Hart Enschede sinds 2019 zaken aanpakt, stelde overigens wel de vele gewonnen zaken over onterecht verminderde urenindicaties aan de orde. Nagenoeg alle zaken worden gewonnen. Helaas is dit volgens Wevers niet alleen in Enschede zo, maar ook in veel andere plaatsen.

Dat wethouder Kampman niet mee wilde werken aan het programma is erg jammer, een gemiste kans om zijn beleid te verdedigen. Bij zijn reacties in de Tubantia ging hij totaal niet of nauwelijks ingaat op de aard van de door Beunders genoemde problemen en stelt hij dat de wet om een streng beleid vraagt. Hij erkent wel dat de achtergrond van de groep cliŽnten die in de uitzending BNN/VARA aan het woord kwamen meer omvatten, maar vanwege de privacy kan hij daar niet op ingaan. Van een wethouder, nota bene van de PvdA, is dit zwaar teleurstellend. Hij kent toch ook de vele gewonnen rechtszaken van Sociaal Hart van Enschede van bijstandsgerechtigden en Wmoíers waarover de media uitgebreid publiceerde en waarover o.a. jurist Kevin Wevers en sociaal advocaat Jan Meijlief in de uitzending vertelden. Dat de ombudsman de gemeente Enschede diverse keren op de vingers heef getikt weet hij toch ook.

Het is triest dat Kampman dit zo hoog opspeelt, terwijl hij heel goed weet dat Sociaal Hart niet de enige groep is die deze klachten signaleert. Om dit te onderbouwen haal ik een ander gemeentelijk onderzoek aan van bureau Kwiz (Groningen) wat in mei besproken is in het kader van het project ĎRondkomen met je inkomení. De burgerzaal van het gemeentehuis was stampvol met mensen actief in hulpverlenings- en kerkelijke organisaties, bedrijven, politieke partijen, vak- en ouderenbonden, volkskredietbank etc. De uitslag van het Kwiz onderzoek is niet positief. Er worden heel wat problemen genoemd over slechte bereikbaarheid van de hulpverleners, teveel digitale communicatie wat voor veel cliŽnten niet mogelijk is omdat zij of geen computer hebben of te moeilijk is, teveel wisseling van contactpersonen en teveel verwijzing naar andere hulpverleners of instanties vanwege inhoudelijke deskundigheid. Punten waarvan gezegd werd dat ze verbeterd worden. Helaas geen onderzoek naar de beleving van de leefbaarheid van het bijstandsbedrag, problematiek rond achterstand in betaling en uitsluiting van verzekeringen, punten die volgens Kampman ook meegenomen werden met uitsluiting van het volgende belangrijke punt. Diverse keren werd gesteld, dat de bijstandscliŽnten die werken er toch zeker wel iets meer geld voor mogen krijgen, dat zou een hele verlichting en stimulans zijn. Het antwoord van wethouder Kampman was: er zijn 50 cliŽnten vrijwillig werkzaam, als wij die 100 euro per maand willen geven is dat 5000 euro en dat is veel te veel, hebben wij niet. Geen enkele bereidheid om dit te bekijken of dit te bespreken in de gemeenteraad of zich te informeren bv bij zijn collegaís in Groningen die dit wel doen (inkomen gaat van 1000 naar 1500 euro per maand).

De discussie op de bijeenkomst was goed. Veel aanwezigen die in de praktijd ook problemen signaleren. Helaas waren er geen of nauwelijks bijstandsgerechtigden en medewerkers aanwezig. Een gemiste kans die versterkt wordt door het feit dat er geen verslag is gemaakt. Waar komen de meegenomen verbeterpunten en andere meegenomen punten terug??? Op de hoop van de vele verbeterpunten uit discussies in de raad, uit pleidooien van oppositie partijen zoals SP, GroenLinks en Enschede Anders?

Vanuit mijn voormalige werkzaamheden als maatschappelijk werkende bij de Sociale Dienst Zeist en bij de Stichting Gezinszorg Maastricht (Wmo) heb ik sterk de indruk dat de basis van de problemen de beperkte bekendheid van de problemen en de leefomstandigheden van bijstands- en Wmo-cliŽnten is, gedegen onderzoek ontbreekt. Meer kennis en een betere communicatie hierover lost niet alleen veel problemen en verdriet op maar voorkomt ook het keer op keer inschakelen van advocaten en rechters. Dit levert echte tevredenheid van cliŽnten en medewerkers op en bespaart bovendien ook behoorlijk wat kosten.

De problemen waar het hier omgaat, gaan over de correcte uitvoering van de wet. Helaas bestaan deze al jaren, het is tijd dat deze opgelost worden zonder beroepszaken, rechters, advocaten e.d. Wij vragen niet om het zoveelste cijfermatige- digitale onderzoek maar vragen u wel hoe u een correcte wetsuitvoering algemene bijstandswet en WMO gaat realiseren.

Graag vernemen wij uw antwoord.

Met vriendelijke groeten

Corry Westgeest, voorzitter NCPN afdeling Twente

Enschede, juli 2020